Friday, 27 September 2024

शेती व पशुपालन विभाग


                   बीज प्रक्रिया तंत्रज्ञान

 ज्ञानदा विद्यामंदिर नारायणगाव येथील इयत्ता नववीचे विद्यार्थी बीज प्रक्रिया म्हणजे काय हे शिकले. बियांची रोग प्रतिकार शक्ती, उगवण क्षमता ,उत्पादन क्षमता वाढविण्यासाठी बीजप्रक्रिया केली जाते.

 विद्यार्थ्यांनी मेथीचे बी घमेल्यामध्ये घेऊन त्यावर गुळाचे पाणी शिंपडले व त्यावर मेटलेक्झल या बुरशीनाशकाची पावडर टाकून ते बियाण्याला व्यवस्थित चोळून घेतले. गुळाचे पाणी शिंपडल्यामुळे बुरशीनाशक बियाण्याला चिकटून राहते. बीज प्रक्रिया केलेले बियाणे विद्यार्थ्यांनी सावलीत सुकवायला ठेवले व त्यानंतर त्याची लागवड केली.

  बीज प्रक्रियेच्या पद्धती विद्यार्थी शिकले 1) बी गरम पाण्यात भिजत ठेवणे 2) बी थंड पाण्यात भिजत ठेवणे 3) कोरड्या बियांना औषध चोळणे 4) रोपाची मुळे द्रावणात बुडवून ठेवणे 5) बी कठीण पृष्ठभागावर घासणे.










                          मेथी भाजी विक्री


 ज्ञानदा विद्यामंदिर नारायणगाव येथील इयत्ता आठवीच्या विद्यार्थ्यांनी मेथी भाजी काढणे केली मेथीच्या भाजीच्या जुड्या बांधून विद्यार्थ्यांनी भाजी विक्री केली मेथीच्या भाजीच्या सहा जुड्या निघाल्या होत्या त्या विद्यार्थ्यांनी शाळेतील शिक्षकांना वीस रुपयाप्रमाणे विकल्या










Thursday, 22 August 2024

शेती व पशुपालन विभाग


              लॅक्टोमीटर रीडिंग घेणे

ज्ञानदा विद्यामंदिर नारायणगाव येथील इयत्ता नववीच्या विद्यार्थ्यांनी लॅक्टोमीटर च्या साह्याने दुधातील पाण्याचे प्रमाण मोजले 

     लॅक्टोमीटर च्या साह्याने आपण दुधातील पाण्याचे प्रमाण मोजू शकतो. दुधामध्ये पाण्याचे प्रमाण जास्त असेल तर त्याची घनता कमी होते म्हणजे लॅक्टोमीटर दुधामध्ये जास्त प्रमाणात बुडतो.

  विद्यार्थ्यांनी मेजरींग सिलेंडर मध्ये 100 ml दूध घेऊन त्यामध्ये लॅक्टोमीटर गोल फिरवून सोडला. लॅक्टोमीटर च्या रीडिंग वरून शेतकऱ्याकडून आणलेले दूध चांगल्या प्रकारचे होते त्यामध्ये पाणी भेसळ नव्हते हे विद्यार्थी शिकले












Monday, 29 July 2024

शेती पशुपालन विभाग

         गांडूळ खत निर्मिती 


ज्ञानदा विद्यामंदिर नारायणगाव इयत्ता नववीच्या विद्यार्थ्यांनी गांडूळ खत तयार करण्यासाठी 12 फूट लाब ,चार फुट रुंद व तीन फूट उंचीचा गांडूळ खताचा बेड घेतला व त्यामध्ये सर्वात खालच्या थरामध्ये पालापाचोळ्याचा थर दिला त्यावर कुजलेल्या शेणखताचा तर दिला परत पालापाचोळ्याचा थर असे एक आड एक थर दिले व त्यामध्ये इसीनिया फेटिडा जातीची गांडुळे सोडले गांडूळ खताच्या बेडला गरजेनुसार भरपूर पाणी दिले 15 ते 20 दिवसाच्या अंतराने विद्यार्थ्यांनी बेड मधील पालापाचोळा खालीवर करून घेतला तो गांडूळ आणि बऱ्यापैकी कुजवलेला होता गांडूळ खताच्या बेडमध्ये तीन महिन्यांमध्ये गांडूळ खत उत्तम प्रकारे तयार होते. गांडूळ खताचा बेड सावलीमध्ये ठेवावा गांडूळ खत तयार झाल्यानंतर गांडूळ खताचा रंग काळसर मातीसारखा होतो. विद्यार्थी गांडूळ खत तयार करण्यास शिकले















Saturday, 29 June 2024

शेती पशुपालन विभाग

            रानबांधणीच्या  पद्धती व पीक घेणे 


ज्ञानदा विद्यामंदिर नारायणगाव मधील आठवी व नववीच्या विद्यार्थ्यांनी जमीन तयार करण्यासाठी जमिनीची मशागत कोणत्या प्रकारे करतात हे अभ्यासले पेरणीपूर्वमशा गतीमध्ये नांगरणी व वखरणे या कामांचा समावेश होतो तसेच पेरणीच्या मशागत मध्ये रान बांधण्याच्या पद्धती येतात आपण शेतामध्ये कोणते पीक घेणार आहे त्या पीक लागवडीसाठी कशी रान बांधणी केली पाहिजे याचा अभ्यास केला जातो रानबानीच्या पद्धतीमध्ये सपाट वाफा ,सरीवरंबा, सारा, आळे पद्धत, गादीवाफा या पद्धतींचा समावेश होतो शाळेच्या शेतामध्ये पीक घेण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी सपाट वाफे तयार केले तसेच सरीवरंबा तयार केला सपाट वाफेमध्ये विद्यार्थ्यांनी मेथी, धना लागवड केली व भेंडीचे व गवारचे बी टोकून लावले व सरीवरंबावर विद्यार्थ्यांनी मिरचीची रोपे लावली.

















Saturday, 25 May 2024

शेती पशुपालन विभाग

                    समर कॅम्प


ज्ञानदा विद्या मंदिर नारायणगाव येथे सहा दिवसाचा समर कॅम्प घेण्यात आला समर कॅम्प च्या पहिल्या दिवशी परसबागेसाठी रोपे कशी तयार केली जातात हे विद्यार्थी शिकले विद्यार्थ्यांना छाट कलम असून मोगरा गुलाब जास्वंद याची रोपे तयार करायला शिकवली विद्यार्थ्यांनी गांडूळ खत व माती मिक्स करून प्लास्टिक बॅग भरल्या व त्यामध्ये मोगरा जास्वंद गुलाब याचे छाट लावले व झारीच्या साह्याने पाणी घातले समर कॅम्प च्या दुसऱ्या दिवशी विद्यार्थ्यांनी सिमेंट कुंडी बनवली त्यामध्ये विद्यार्थ्यांनी जुनं कापड व सिमेंटचा वापर करून प्लास्टिकची कुंडी पालथी घालून त्यावर ओलसर सिमेंट करून जुना कापड त्यात भिजवलं व प्लॅस्टिकच्या कुंडीवर टाकून ती कुंडी सुकण्यासाठी ठेवली. अशाप्रकारे विद्यार्थ्यांनी सिमेंटच्या कुंड्या तयार केल्या. तिसऱ्या दिवशी विद्यार्थ्यांना स्वसंरक्षण कसे करायचे हे शिकवण्यात आले धोकादायक परिस्थिती मधून कसे बाहेर पडायचे कराटेच्या काही स्टेप विद्यार्थ्यांना शिकवण्यात आल्या. चौथ्या दिवशी विद्यार्थ्यांना पर्सनॅलिटी डेव्हलपमेंट कम्युनिकेशन स्किल याबद्दल माहिती देण्यात आली. कोणतेही काम करताना त्याचे ज्ञान क्षमता योग्यता असली पाहिजे हे विद्यार्थ्यांना सांगण्यात आले पाचव्या दिवशी जुन्या न्युज पेपर पासून वॉल हैंगिंग विद्यार्थ्यांना शिकवले. व सहाव्या दिवशी विद्यार्थ्यांना नॉन फायर कुकिंग गॅसचा वापर न करता ब्रेड पासून सँडविच बनवण्यास शिकवले.










Tuesday, 16 April 2024

शेती व पशुपालन विभाग


       द्वितीय सत्र परीक्षा 2023-2024

इयत्ता आठवी व नववीच्या विद्यार्थ्यांची वर्षभरात विद्यार्थ्यांनी जे चार व्यवसायिक अभ्यासक्रमाचे विभाग अभ्यासले होते 1)अभियांत्रिकी 2)ऊर्जा पर्यावरण 3)शेती व पशुपालन 4)गृह व आरोग्य विभाग या चार विभागांची वार्षिक परीक्षा घेण्यात आली. तसेच विद्यार्थ्यांची शालेय विषयांची वार्षिक परीक्षा घेण्यात आली






Friday, 29 March 2024

शेती व पशुपालन विभाग

          मेथी भाजी काढणे व विक्री 

इयत्ता आठवीच्या विद्यार्थ्यांनी शेती पशुपालन विभागात दोन वाफे मेथी भाजी लागवड केली होती त्या मेथी भाजीची काढणी करून विद्यार्थ्यांनी विक्री केली विद्यार्थी काम करत असताना महाले कंपनीतील अधिकाऱ्यांनी शेती व पशुपालन विभाग ज्ञानदा विद्या मंदिर नारायणगाव येथे भेट दिली.






Friday, 15 March 2024

शेती व पशुपालन विभाग

               गांडूळ खत तयार करणे 

    इयत्ता आठवी व नववीच्या विद्यार्थ्यांनी 12 फूट लाब ,चार फूट रुंद व तीन फूट उंचीच्या गांडूळ खताच्या बेडमध्ये शाळेच्या परिसरातील पालापाचोळा तसेच भाजीपाल्याचे अवशेष भुसा याचा थर दिला. त्यावर भरपूर पाणी मारले त्यानंतर त्यावर कुजलेल्या शेणखताचा थर दिला .परत पालापाचोळा भाजीपाल्याचे अवशेष याचा थर दिला पुन्हा कुजलेले शेणखत असे एका आड एक करत गांडूळ खताचा बेड भरून घेतला व त्यावर इसीनिया फेटेडा या जातीची अर्धा किलो गांडुळे सोडले. व बेड मध्ये भरपूर पाणी मारले. विद्यार्थ्यांनी तीन दिवसांनी बेडला पाणी दिले .एक महिन्यानंतर बेड हलवून घेतला कुजलेले अवशेष वर आले नकुजलेलं खाली गेले गरजेनुसार बेडला पाणी दिले अशा प्रकारे तीन महिने गांडूळ खताची काळजी घेतली .तीन महिन्यानंतर गांडूळ खत तयार झाले. त्या गांडूळ खताचा रंग काळसर मातीसारखा होता ते खत विद्यार्थ्यांनी शेती विभागात जी पिके घेतली जातात त्यासाठी वापर केला.






Tuesday, 20 February 2024

शेती व पशुपालन विभाग

                मेथी भाजी काढणे व विक्री

     

        ज्ञानदा विद्यामंदिर नारायणगाव इयत्ता नववीच्या विद्यार्थ्यांनी जानेवारी महिन्यात सपाट वाफे करून 1 kg मेथी  बियाणे टाकले व रहाळून घेतले पाणी सोडले त्या मेथी भाजीची  चांगली वाढ झाल्यावर 1 महिन्याने काढणी करून जुडी बांधली व त्याची 10 रुपये प्रमाणे विक्री केली. विद्यार्थी रान बांधणी ,बियाणे पेरणी, अंतर मशागत, पीक काढणे, विक्री हे शिकले.





Tuesday, 9 January 2024

शेती पशुपालन विभाग

                           धना व मेथी लागवड

ज्ञानदा विद्या मंदिर इयत्ता नववीच्या विद्यार्थ्यांनी रान बांधणीच्या पद्धती शिकले सपाट वाफा, सरी वरंबा, सारा, आळे पद्धत, गादीवाफा .या पद्धती शिकले. विद्यार्थ्यांनी सपाट वाफे तयार करून दोन वाफ्यात धना लागवड केली व तीन वाफ्यांमध्ये मेथी बियाणे टाकले व पंजाच्या साह्याने बियाणे राहलुन घेतले.







Saturday, 30 December 2023

शेती व पशुपालन

सेद्रिय कीटकनाशक दशपर्णी अर्क तयार करणे

 ज्ञानदा विद्या मंदिर नारायणगाव मधील नववीच्या विद्यार्थ्यांनी दशपर्णी अर्क तयार केला .पिकावर येणाऱ्या वेगवेगळ्या रोग व किडींसाठी सेंद्रिय कीटकनाशक म्हणून दशपर्णी अर्क तयार केला जातो त्यासाठी दहा वनस्पतींची पाने घेतली जातात त्यासाठी तीस लिटरच्या प्लास्टिक बॅरल मध्ये दहा लिटर पाणी घेऊन त्यामध्ये अडीचशे ग्रॅम कडुलिंब पाला 100 ग्रॅम निरगुडी पाला, घाणेरी पाला ,गुळवेल पाला, एरंडपाला ,सीताफळ पाला, पपई पाला ,रुई पाला, करंज पाला , कनेर पाला हे प्रत्येकी 100 ग्रॅम घेऊन त्यामध्ये शंभर ग्रॅम गाईचे शेण अडीचशे ग्रॅम गोमूत्र त्या बॅरल मध्ये टाकून काठीच्या सहाय्याने दिवसातून तीन वेळा एक महिना हे द्रावण ढवळतात ते द्रावण पूर्णतः      आबल्यानंतर गाळून घेऊन पिकावर त्याची फवारणी करतात हे विद्यार्थी शिकले. 








Monday, 27 November 2023

शेती व पशुपालन

          

                    रोपवाटिका तंत्रज्ञान

ज्या ठिकाणी वनस्पतीची रोपे कलमे तयार केली जातात त्याला रोपवाटिका असे म्हणतात.

ज्ञानदा विद्यामंदिर नारायणगाव येथील दहावीच्या विद्यार्थ्यांनी कोकोपीट, गांडूळ खत व माती व्यवस्थित मिक्स करून रोपे तयार करण्याच्या काल्या पिशवीत ती माती भरून त्यामध्ये पेन्सिल साईजचे जास्वंद, मोगरा, गोल्डन डूरांटा, एकलीफा याचे छाट लावून रोपे तयार केली होती ती रोपे व्यवस्थित तयार झाल्यानंतर विद्यार्थ्यांनी शाळेच्या परिसरात कंपाउंडच्या साईडने ती सर्व रोपे लावून दिली 






Sunday, 22 October 2023

शेती व पशुपालन

जनावराच्या शरीराच्या मापावरून  अंदाजे वजन ठरवणे



कोणत्याही जनावराची वजन हे त्याच्या सुदृढ पणाचे मापक असते. आपल्या जनावराचे वजन त्याच्या वयाच्या योग्य प्रमाणात असेल तर ते चांगले उत्पादन देऊ शकते तसेच त्यांना त्यांच्या वजनानुसार आहार दिला जातो की नाही ते पाहता येते. जनावराची दूध देण्याची क्षमता काम करण्याची क्षमता हे त्याच्या वजनावर व आहारावर अवलंबून असते.
         ज्ञानदा विद्यामंदिर नारायणगाव नववीच्या विद्यार्थ्यांनी ,
जनावराचे वजन काढण्यासाठी टेपच्या साह्याने जनावराच्या छातीचा घेर सेंटीमीटर मध्ये घेतला तसेच जनावराच्या दोन शिगांच्या मध्यापासून माकड हाडापर्यंतचे अंतर सेंटीमीटर मध्ये घेतल व जनावराचे अंदाजे वजन काढण्याच्या सूत्रामध्ये किमती टाकून जनावराच अंदाजे वजन काढले.